Η ρηξη προσθιου χιαστου συνδέσμου είναι μία αθλητική κυρίως κάκωση. Αθλητές οι οποίοι συμμετέχουν σε αθλήματα υψηλών απαιτήσεων όπως το ποδόσφαιρο, το σκι, το μπάσκετ, το βόλεϊ και γενικώς αθλήματα που έχουν αιφνίδια αλλαγή κατεύθυνσης, είναι επιρρεπείς σε κακώσεις του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.

ρηξη προσθιου χιαστου

ΑΝΑΤΟΜΙΑ

Ο σύνδεσμος είναι μία δυνατή δεσμίδα ινών συνδετικού ιστού ενδαρθρικά ο οποίος προσφύεται μεταξύ μηρού και κνήμης. Ο προσθιος χιαστος σθνδεσμος είναι ένας από τους πιο σημαντικούς συνδέσμους του γόνατος. Προσφέρει μεγάλη σταθερότητα στο γόνατο.

Ο προσθιος χιαστος αποτρέπει και σταθεροποιεί κινήσεις όπως:

  • Υπερβολική στροφή του γόνατος
  • Υπερβολική υπερέκταση του γόνατος
  • Πρόσθια μετατόπισης της κνήμης σε σχέση με το μηρό.

Όταν οι παραπάνω κινήσεις γίνουν με μεγάλη δύναμη και σε μεγάλο βαθμό, τέτοιο ώστε να ξεπερνά τις δυνάμεις του πρόσθιου χιαστού , έχουμε ρηξη προσθιου χιαστου. Η κατάσταση αυτή ποικίλει από μικρή διάσταση των ινών του με αποτέλεσμα λίγο πόνο, μέχρι και ολική ρήξη με αποτέλεσμα σοβαρό πόνο και ανικανότητα. Η ρήξη του πρόσθιου χιαστού ταξινομείται ως εξής :

  • 1ος βαθμός: ένας μικρός αριθμός ινών του συνδέσμου έχει υποστεί ρήξη δημιουργώντας λίγο πόνο, αλλά επιτρέπεται η πλήρης δραστηριότητα
  • 2ος βαθμός : ένας σημαντικός αριθμός ινών του συνδέσμου έχει υποστεί ρήξη και ως αποτέλεσμα μερικό περιορισμό της δραστηριότητας
  • 3ος βαθμός : όλες οι ίνες του συνδέσμου έχουν υποστεί ρήξη με αποτέλεσμα αστάθεια στο γόνατο και μεγάλη απώλεια λειτουργικότητας. Συνήθως τραυματίζονται και άλλες δομές του γόνατος όπως οι μηνίσκοι, οι πλάγιοι σύνδεσμοι και οι χόνδρινες επιφάνειες. Σε αυτή την περίπτωση η χειρουργική αποκατάσταση είναι απαραίτητη.

ΑΙΤΙΑ ΡΗΞΗΣ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Ρήξη συμβαίνει κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων οι οποίες φορτίζουν τον σύνδεσμο. Συνήθως συμβαίνει με μια ξαφνική κίνηση αν και μερικές φορές συμβαίνει λόγω επαναλαμβανόμενων φορτίων που ασκούνται στην άρθρωση.

Υπάρχουν τρεις κυρίως κινήσεις οι οποίες φορτίζουν τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο :

  • Στροφή του γόνατος
  • Υπερέκταση του γόνατος
  • Πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με τον μηρό

Όταν μια από τις παραπάνω κινήσεις συμβούν ή και συνδυασμός τους και το φορτίο που ασκείται στον σύνδεσμο είναι μεγαλύτερο από αυτό που αντέχει τότε έχουμε ρηξη προσθιου χιαστου.

Ο πιο συνηθισμένος μηχανισμός κάκωσης είναι η στροφή του μηρού πάνω στην κνήμη όταν το βάρος όλου του σώματος πέφτει στο ένα πόδι (π.χ. κατά την προσγείωση από άλμα). Άλλος μηχανισμός κάκωσης του συνδέσμου είναι όταν μια εξωτερική δύναμη αναγκάζει το γόνατο να λυγίσει σε λάθος κατεύθυνση. Μία τέτοια περίπτωση είναι όταν κάποιος παίχτης πέσει με δύναμη στην εξωτερική πλευρά του γόνατος.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΡΗΞΗΣ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Οι ασθενείς με ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συνήθως ακούν ένα χαρακτηριστικό «κρακ» τη στιγμή του τραυματισμού.

Σε ελαφριές περιπτώσεις, ο πόνος, το οίδημα και η δυσκαμψία μπορεί να εμφανιστούν μετά το τέλος της δραστηριότητα ή την επόμενη μέρα το πρωί. Συχνά ο πόνος βιώνεται από τον ασθενή βαθιά στο γόνατο και είναι δύσκολο να εντοπιστεί.

Σε περιπτώσεις ολικής ρήξης υπάρχει σοβαρός πόνος, αν και μερικές φορές σύντομα υποχωρεί. Οι ασθενείς βιώνουν επίσης μια αίσθηση ότι το γόνατο «βγαίνει» από τη θέση του και «ξαναμπαίνει». Η δραστηριότητα είναι αδύνατο να συνεχιστεί λόγο σοβαρού πόνου και αστάθειας.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΡΗΞΗΣ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Η λήψη ιστορικού και η περιγραφή του μηχανισμού κακώσεως καθώς και η λεπτομερή κλινική αξιολόγηση είναι επαρκείς για να οδηγήσουν τον θεράποντα ιατρό στη διάγνωση της ρηξης προσθιου χιαστου συνδέσμου.

Προς τεκμηρίωση της νόσου και τη συνοσηρότητα του τραυματισμού, απαραίτητη είναι η μαγνητική τομογραφία της αρθρώσεως.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΗΞΗΣ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Οι περισσότεροι ασθενείς με ρήξη πρώτου ή δευτέρου βαθμού αναρρώνουν με το κατάλληλο πρόγραμμα αποθεραπείας. Αυτό περιλαμβάνει αποφόρτιση αρχικά της άρθρωσης και κατόπιν σταδιακή φόρτιση. Επίσης, συνεδρίες φυσικοθεραπείας, ενδυνάμωση και ασκήσεις ισορροπίας, με παράλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Σε πλήρη ρήξη του πρόσθιου χιαστού, αν δεν γίνει χειρουργική αποκατάσταση υπάρχει σοβαρή πιθανότητα οι ασθενείς να υποφέρουν από αστάθεια. Αυτή, βάσει τεκμηριωμένων μελετών, κατόπιν της 10ετίας οδηγεί σε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα.

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΗΞΗΣ ΠΡΟΣΘΙΟΥ ΧΙΑΣΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Η χειρουργική αποκατάσταση απαιτείται σε ασθενείς με ολική ρηξη προσθιου χιαστου συνδέσμου. Στόχος η ανάκτηση της μέγιστης λειτουργικότητας. Διενεργείται πλέον με αρθροσκοπική παρέμβαση και χρήση τις περισσότερες φορές αυτόλογου μοσχεύματος. Σε ειδικές, δε περιπτώσεις, χρησιμοποιείται και συνθετικό μόσχευμα ή πτωματικό.

Συνήθως χρησιμοποιείται κομμάτι του επιγονατιδικού συνδέσμου, του τένοντα του τετρακέφαλου ή κομμάτι τένοντα των οπισθίων μηριαίων μυών. Ο ασθενής που θα υποβληθεί σε συνδεσμοπλαστική προσθίου χιαστού συνδέσμου γόνατος παραμένει στο νοσοκομείο συνολικά για 24 ώρες. Κατόπιν εξέρχεται με χρήση μηροκνημικού νάρθηκα στο γόνατο και βακτηρίες μασχάλης. Ακολουθεί περίοδος αποκατάσταση 6-12 εβδομάδων, οπότε ο ασθενής επανέρχεται στις προηγούμενες δραστηριότητες ή στο αγώνισμα του.