Χειρουργός Ορθοπαιδικός, MD, PhD, MSc
Τηλ.: 2108052117 - 6945706036

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

Τι είναι η αρθροσκόπηση;

Η αρθροσκόπηση αποτελεί μία ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται επιτυχώς εδώ και πολλά χρόνια για τη διάγνωση και τη θεραπεία διαφόρων βλαβών και αλλοιώσεων στην περιοχή των αρθρώσεων. Σε αντίθεση με τις ανοικτές μεθόδους, κατά την αρθροσκόπηση η εισαγωγή των απαραίτητων χειρουργικών εργαλείων γίνεται μέσω πολύ μικρών τομών στο δέρμα, μήκους λίγων χιλιοστών. Με τη βοήθεια μίας ειδικής κάμερας (αρθροσκόπιο), το εσωτερικό της άρθρωσης μεγεθύνεται και προβάλλεται έγχρωμα σε μία οθόνη, επιτρέποντας στο χειρουργό να αποκαταστήσει την όποια βλάβη με μεγάλη ακρίβεια.

Πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης Σαν ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδος, η αρθροσκόπηση μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για τον ασθενή σε σχέση με τις συμβατικές ανοικτές χειρουργικές μεθόδους:

  • βελτιωμένη ορατότητα, ιδιαίτερα σε δύσκολα προσβάσιμες περιοχές των αρθρώσεων
  • πολύ μικρότερο τραύμα και συνεπώς μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών, που σχετίζονται με αυτό (διαπύηση, χρόνιος πόνος κ.λπ.)
  • σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου
  • ταχύτερη ανάρρωση και έξοδος από την κλινική
  • ταχεία επάνοδος στις φυσιολογικές δραστηριότητες και στην εργασία
  • καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω μικρότερων τομών

Σε ποιές αρθρώσεις μπορεί να γίνει αρθροσκόπηση
Αρθροσκοπικός έλεγχος μπορεί να διεξαχθεί σε όλες τις μεγάλες αρθρώσεις του σώματος. Κατά κύριο λόγο η αρθροσκόπηση εφαρμόζεται στο γόνατο, στον ώμο, στον καρπό, στην ποδοκνημική, στο ισχίο και στον αγκώνα.

Αρθροσκόπηση του γόνατος

Η άρθρωση του γόνατος είναι μία ανατομική περιοχή στην οποία η αρθροσκοπική χειρουργική έχει μέγιστες δυνατότητες στη θεραπεία των τραυματισμών της.

αρθροσκόπηση γόνατος
Aρθροσκόπηση γόνατος

Η αρθροσκόπηση του γόνατος είναι μία αναίμακτη χειρουργική τεχνική με την οποία εξετάζουμε διαγνωστικά ή και θεραπεύουμε την άρθρωση του γόνατος .

Αυτό είναι εφικτό χρησιμοποιώντας ένα ενδοσκόπιο, που αποτελείται από ένα εύκαμπτο σωλήνα που περιέχει οπτικές ίνες και στην άκρη του έχει μία κάμερα. Η μία άκρη του σωλήνα συνδέεται στην κάμερα και η άλλη καταλήγει σ ένα monitor μέσω του οποίου ο χειρουργός επισκοπεί την άρθρωση. Κάτω από το monitor υπάρχει ο πύργος (tower) των μηχανημάτων (αντλία παροχής ορού, διαθερμία,shaver, video κ.λ.) που υποστηρίζουν τεχνικά τον χειρουργό.

Αρθροσκοπικός πύργος
Αρθροσκοπικός πύργος

Αρθροσκοπικά εργαλεία
Αρθροσκοπικά εργαλεία

αρθροσκοπηση
Χώρος αρθροσκοπήσεων στο χειρουργείο

H τομή εισόδου της κάμερας στην άρθρωση είναι 3-4 χιλιοστά και συνήθως δεν χρειάζεται ούτε καν συρραφή με το πέρας της αρθροσκόπησης. Έχουμε τη δυνατότητα, μέσω της πλοήγησης του αρθροσκοπίου μέσα στην άρθρωση, να διενεργήσουμε πολλαπλές επεμβάσεις ανάλογα με την υπάρχουσα βλάβη. Με τον τρόπο αυτό, αποφεύγουμε εκτεταμένες τομές, υπάρχει λιγότερος πόνος και η αποκατάσταση είναι άμεση και γρήγορη.

ARTHROSKOPISI-GONATOS5

Η αρθροσκόπηση γίνεται συνήθως χωρίς την παραμονή του αρρώστου στο Νοσοκομείο. Ο τύπος της νάρκωσης διαφέρει ανάλογα με τη βαρύτητα της βλάβης, τη γενική κατάσταση και την ηλικία του αρρώστου. Ο αναισθησιολόγος έχει τη δυνατότητα να διαλέξει ανάμεσα στη γενική, την επισκληρίδιο, την περιοχική ή ακόμα και την τοπική νάρκωση. Συνήθως, έχουμε τουλάχιστον 2 πύλες εισόδου με τομές 4-5 mm, μέσω των οποίων διενεργείται η αρθροσκόπηση. Σε μία από αυτές εισέρχεται η κάμερα και από την άλλη τα εργαλεία μέσω των οποίων γίνονται οι διορθωτικές και θεραπευτικές πράξεις. Με το πέρας της επέμβασης τοποθετούνται αυτοκόλητες ταινίες (sterile strips) στις πύλες εισόδου και γίνεται επίδεση.

Οι βλάβες του γόνατος που μπορούν να θεραπευτούν με την αρθροσκοπική χειρουργική είναι:

  • Ρήξη μηνίσκων
  • Ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου
  • Ρήξη οπίσθιου χιαστού συνδέσμου
  • Αφαίρεση ελεύθερων οστεοχόνδρινων σωματίων
  • Υμενεκτομή
  • Αποκατάσταση χόνδρινων βλαβών
  • Μεταμόσχευση χονδροκυττάρων σε περιπτώσεις χόνδρινων βλαβών
  • Αστάθεια επιγονατίδας
  • Έκπλυση άρθρωσης σε περιπτώσεις μικροβιακής αρθρίτιδας

Χόνδρινες Βλάβες

Αρθρικός χόνδρος

Ο αρθρικός χόνδρος ή υαλοειδής χόνδρος καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες και αποτελεί μία λεία και στιλπνή κατασκευή. Η κίνηση των αρθρώσεων οφείλεται στις ιδιαίτερες ιδιότητες του χόνδρου όπως ο εξαιρετικά χαμηλός δείκτης τριβής καθώς και η ικανότητα της σωστής κατανομής των φορτίων που δέχεται.

Ο αρθρικός χόνδρος αποτελείται από χονδροκύτταρα τα οποία παράγουν μεγάλες ποσότητες κολλαγόνου τύπου ΙΙ, τα οποία βρίσκονται σε περιβάλλον με προτεογλυκάνες και ίνες ελαστίνης. Οι τύπου των χόνδρων που συναντώνται στο ανθρώπινο σώμα είναι τριών ειδών και αυτό καθορίζεται από την αναλογία των προαναφερθέντων συστατικών του.

Ο χόνδρος δεν περιέχει αιμοφόρα αγγεία και η διατροφή των χονδροκυττάρων γίνεται μέσω της διάχυσης των θρεπτικών συστατικών που συναντώνται μέσα στην άρθρωση.

Η αναγεννητική του ικανότητα σε σχέση με τους άλλους ιστούς είναι εξαιρετικά χαμηλή.

χονδρος γονατο

Τραυματικές βλάβες του γόνατος
Οι βλάβες του αρθρικού χόνδρου στον πληθυσμό είναι αποτέλεσμα μεγάλων φορτίων που ασκούνται οξέως ή σε χρόνια βάση στην άρθρωση και συνδέονται κυρίως με αθλήματα έντονης σωματικής δραστηριότητας. Οι βλάβες αυτές διαθέτουν χαμηλό δυναμικό επούλωσης και το εναπομείναν κενό του χόνδρου στην άρθρωση δημιουργεί συμπτώματα πόνου, οιδήματος καθώς και μηχανική εμπλοκή και οδηγούν συνήθως στην απόσυρση του ατόμου από τις σωματικές δραστηριότητες.

Αν η βλάβη του χόνδρου παραμείνει δίχως θεραπεία θα οδηγήσει σε χρόνια εκφύλιση της άρθρωσης – πρόωρη οστεοαρθρίτιδα- και ανάπτυξη δυσλειτουργίας.

Πρόσφατα αναπτύχθηκαν και τελειοποιήθηκαν πολλές χειρουργικές τεχνικές για την αντιμετώπιση των βλαβών του χόνδρου οι οποίες δίνουν σημαντική λύση στην ομαλή εξέλιξη και πορεία της υγείας του ασθενούς.

Συμπτωματολογία

Οι ασθενείς με τοπικές βλάβες του αρθρικού χόνδρου συνήθως αναφέρουν πόνο στο σημείο που υπάρχει το πρόβλημα. Η σωματική δραστηριότητα μπορεί να επιδεινώσει το άλγος και να εμφανιστεί και οίδημα στην πάσχουσα άρθρωση.

Κατά τη ψηλάφηση μπορεί να διαπιστωθεί συλλογή υγρού ενδαρθρικά καθώς και αύξηση της θερμοκρασίας η οποία οφείλετε στην φλεγμονώδη διαδικασία.

Το εύρος κίνησης της άρθρωσης μπορεί να είναι εντελώς φυσιολογικό ειδικά στα πρώτα στάδια της πάθησης. Παρεμπόδιση της κίνησης και εμπλοκή της άρθρωσης μπορεί να εμφανιστεί σε περίπτωση που το κομμάτι του χόνδρου έχει αποσπαστεί και βρίσκεται ως ελεύθερο σώμα μέσα στην άρθρωση.

ΠΑΡΑΚΛΙΝΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Η ακτινογραφία της άρθρωσης είναι η πρώτη εξέταση που γίνεται. Στα κάτω άκρα η λήψη γίνεται με τον ασθενή στην όρθια στάση ώστε το βάρος του σώματος να αναδείξει τον ανατομικό και μηχανικό άξονα του κάτω άκρου.

χονδρος γονατος
Ακτινογραφία του γόνατος.  Βλάβη του αρθρικού χόνδρου έσω μηριαίου κονδύλου

Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για τη διερεύνηση των βλαβών του χόνδρου ειδικά σε περίπτωση που ο απλός ακτινολογικός έλεγχος είναι φυσιολογικός. Με την εξέταση αυτή αξιολογείται η έκταση αλλά και το βάθος της βλάβης, παράγοντες που θα καθορίσουν και την επιλογή της θεραπευτικής μεθόδου.

χονδρος γονατος
Μαγνητική τομογραφία. Χόνδρινη βλάβη έσω μηριαίου κονδύλου

χονδρος γονατος
Μαγνητική τομογραφία. Επιγονατιδομηριαία χονδροπάθεια

Συντηρητική αγωγή
Οι ασθενείς με οξείες τραυματικές βλάβες του αρθρικού χόνδρου αντιμετωπίζονται άμεσα. Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει συνοσηρότητα με συνδεσμικές βλάβες της άρθρωσης οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνονται στο πρωτόκολλο αποθεραπείας.

Ασθενείς με χρόνιες ή εκφυλιστικές βλάβες του χόνδρου αρχικά αντιμετωπίζονται συντηρητικά για τουλάχιστον 12 εβδομάδες. Η θεραπεία περιλαμβάνει αλλαγή των δραστηριοτήτων του ατόμου με περιορισμό αυτών, φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή (αντιφλεγμονώδη φάρμακα, χονδροπροστατευτικά φάρμακα, ενδαρθρικές ενέσεις υαλουρονικού οξέως).

Τελευταία εξέλιξη στην συντηρητική αντιμετώπιση των αρθρικών χόνδρινων βλαβών είναι οι εγχύσεις με αυτόλογους βιολογικούς επουλωτικούςπαράγοντες.

Αν η συντηρητική αγωγή δεν αποδώσει τότε η λύση είναι η χειρουργική αντιμετώπιση.

Χειρουργική αντιμετώπιση.

Η χειρουργική αντιμετώπιση των χόνδρινων βλαβών του γόνατος μπορεί να γίνει αρθροσκοπικά ή και «ανοικτά» με κλασική τομή του δέρματος.

  • Νεαροποίηση της χόνδρινης βλάβης και τρυπανισμοί : η μέθοδος αυτή γίνεται πλέον μέσω της αρθροσκόπησης και είναι ελάχιστα επεμβατική μέθοδος. Κατά τη διενέργεια αυτής πραγματοποιείται η αφαίρεση της φθοράς του χόνδρου, αποκάλυψη των ορίων της βλάβης και η ταξινόμησή της. Στην περίπτωση όπου η βλάβη είναι 3ου & 4ου βαθμού τότε ακολουθούν και οι τρυπανισμοί του υποχόνδριου οστού.
    χονδρος γονατος
    χονδρομαλάκυνση (αρθροσκόπηση)

     

    αρθροσκοπηση
    2ου βαθμού χονδροπάθεια (αρθροσκόπηση)

    αρθροσκόπηση-γόνατος
    3ου βαθμού χονδροπάθεια (αρθροσκόπηση)

    αρθροσκόπηση γόνατος
    4ου βαθμού χονδροπάθεια (αρθροσκόπηση)

    χονδρος γονατος
    αρθροσκοπική διενέργεια τρυπανισμών

    χόνδρος γόνατος
    τελική αρθροσκοπική εικόνα τρυπανισμών
  • Μεταμόσχευση χονδροκυττάρων: η μέθοδος διενεργείται αρθροσκοπικά με μία πρώτη αρθροσκόπηση κατά την οποία γίνεται ο καθαρισμός της χόνδρινης βλάβης, η οροθέτησή της και η λήψη χονδροκυττάρων προς καλλιέργεια για την επανατοποθέτηση τους με μία δεύτερη αρθροσκόπηση κατόπιν περίπου 20ημέρου.
Μεταμόσχευση οστικών νησίδων : η μέθοδος διενεργείται με μικρή τομή του γόνατος κατά την οποία λαμβάνονται οστικοί κύλινδροι μέσα από την άρθρωση και από μη φορτιζόμενες επιφάνειες. Κατόπιν τοποθετούνται στον κρατήρα της χόνδρινης βλάβης με την μέθοδο της εμβύθισης.
χονδρινες βλαβες
Σκίτσο εμβύθινσης οστεομοσχευμάτων στον κρατήρα της χόνδρινης βλάβης.
χονδρινες βλαβες
δύο νησίδες χόνδρινων οστεομοσχευμάτων τοποθετημένες σε κρατήρα χόνδρινης βλάβης

Ρήξη του Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου

Ο Οπίσθιος Χιαστός Σύνδεσμος ( ΟΧΣ) είναι ένας πολύ ισχυρός σύνδεσμος μέσα στο γόνατο που ελέγχει τη οπίσθια κίνηση της κνήμης ως προς το μηρό.

οπισθιος χιαστος
Οπίσθιος Χιαστός Σύνδεσμος

Η ρήξη του ΟΧΣ συμβαίνει σε σοβαρούς τραυματισμούς, συνήθως τροχαία ατυχήματα, αλλά επίσης και σε τραυματισμούς σε αθλητικές δραστηριότητες. Ευτυχώς η ρήξη του Ο.Χ.Σ. είναι αρκετά σπάνια ρήξη.

οπισθιος χιαστος
Ρήξη Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου

οπισθιος χιαστος
Ρήξη Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου

Η ρήξη του ΟΧΣ μπορεί να είναι μεμονωμένος τραυματισμός ή σε συνδυασμό με άλλες κακώσεις ( συνήθως τη λεγόμενη ρήξη της πίσω έξω ή σπανιότερα της πίσω έσω γωνίας).

Η διάγνωση της ρήξης του ΟΧΣ τίθεται από το ιστορικό του ασθενή και την κλινική εξέταση. Αυτή επιβεβαιώνεται με απλή ακτινογραφία υπό stress. Η μαγνητική ακτινογραφία υστερεί στη διάγνωση της ρήξης ιδιαίτερα σε χρόνιες ρήξεις διότι έχει πολύ χαμηλό ποσοστό αξιοπιστίας.

Οι αρχές αντιμετώπισης βασίζονται στο βαθμό αστάθειας του γόνατος, στις απαιτήσεις του ασθενή και στη συνύπαρξη ή όχι άλλων κακώσεων.

Η συντηρητική θεραπεία εφαρμόζεται σε μεμονωμένες ρήξεις χωρίς μεγάλη οπίσθια παρεκτόπιση και περιλαμβάνει τη χρήση ειδικών κηδεμόνων και έντονη φυσιοθεραπεία για ενδυνάμωση των μυών.

Χειρουργικής – αρθροσκοπικής αποκατάστασης χρήζουν οι μεμονωμένες ρήξεις όταν η οπίσθια μετατόπιση είναι αρκετή, δηλ συνήθως πάνω από 10 χιλ καθώς επίσης και οι συνδυασμένες κακώσεις. Η αποκατάσταση του ραγέντος ΟΧΣ γίνεται με τενόντιο μόσχευμα – όπως στη ρήξη ΠΧΣ- . Σε συνδυασμένες ρήξεις πρέπει επίσης να αποκατασταθούν και οι άλλες βλάβες.

οπισθιος χιαστος
Αποκατάσταση Ρήξης Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου

οπίσθιος χιαστός
Αποκατάσταση Ρήξης Οπίσθιου Χιαστού Συνδέσμου

Ρήξη μηνίσκου

Η ρήξη του μηνίσκου του γόνατος αποτελεί μία από τις συχνότερες κακώσεις στους αθλητές αλλά όχι μόνο σ’ αυτούς. Οι μηνίσκοι είναι ινοχόνδρινες ανθεκτικές κατασκευές που παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμβιομηχανική της άρθρωσης του γόνατος. Λειτουργούν ως μηχανικός σύνδεσμος που επιτρέπει την καλύτερη κατανομή των φορτίων στις αρθρικές επιφάνειες του μηρού και της κνήμης, απορροφά τους κραδασμούς που ασκούνται σε αυτές και επιπλέον συμβάλει στη σταθερότητα του γόνατος. Το 60% των φορτίων της άρθρωσης περνά δια μέσω των μηνίσκων.

ΑΙΤΙΑ
Οι μηνίσκοι είναι επιρρεπής στους τραυματισμούς καθώς και τις εκφυλιστικές διεργασίες. Τα αίτια που μπορούν να προκαλέσουν ρήξη του μηνίσκου είναι α) οι ακραίες κινήσεις όπως στροφές του γόνατος με σταθεροποιημένο το πέλμα, β) πολύ μεγάλη κάμψη της άρθρωσης μπορούν να προκαλέσουν βλάβη δημιουργώντας μικρές ή μεγάλες ρήξεις, γ) άμεση κάκωση.


ΣΥΜΠΤΩΜΟΤΟΛΟΓΙΑ

Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει:

  • ελαφρύ έως έντονο πόνο άμεσα ο οποίος μπορεί να υποχωρήσει με το πέρας των ημερών σε περιπτώσεις μικρής ρήξης,
  • οίδημα του γόνατος το οποίο εμφανίζεται συνήθως μετά από 12-24 ώρες
  • εμπλοκή της άρθρωσης σε κάμψη σε περιπτώσεις μεγάλης ρήξης
  • αίσθημα αστάθειας της άρθρωσης
  • απώλεια του πλήρους εύρους της κίνησης

Ο τραυματισμένος μηνίσκος αποτελεί ουσιαστικά ένα ενδαρθρικό ξένο σώμα που αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως θα προκαλέσει βλάβες στους αρθρικούς χόνδρους δηλαδή πρόωρη οστεοαρθρίτιδα.

ρήξη μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση του φυσιολογικού, ακέραιου μηνίσκου

ρήξη μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση ρήξης του οπισθίου τμήματος έσω μηνίσκου

ρήξη μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση αποσπασθέντος τμήματος της ρήξης του μηνίσκου

Μετά τον τραυματισμό πρέπει να σταματήσει κάθε δραστηριότητα να τοποθετηθεί πάγος πέριξ της πάσχουσας άρθρωσης.

Η επίσκεψη στον εξειδικευμένο Χειρουργό Ορθοπεδικό Τραυματολόγο θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό ώστε με την κλινική εξέταση, καθώς και με τον εργαστηριακό έλεγχο (ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία), να καθοριστεί το είδος της κάκωσης και να καθοριστεί το πρωτόκολλο αποθεραπείας .

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Ο τύπος της ρήξης, το μέγεθος καθώς και τη περιοχή της ρήξεως του μηνίσκου καθορίζει το πρωτόκολλο αποθεραπείας .

Το έξω τριτημόριο του μηνίσκου διαθέτει πλούσια αιμάτωση το οποίο σημαίνει και μεγάλο δυναμικό επούλωσης (αρθροσκοπική συρραφή του μηνίσκου). Η επιμήκης ρήξη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Τα δύο κεντρικότερα τριτημόρια του μηνίσκου δεν διαθέτουν αιμάτωση και δεν διαθέτουν και επουλωτική δυνατότητα. Τα τμήματα αυτά δεν δύναται να συρραφτούν και συνήθως αφαιρούνται.

Αν η ρήξη του μηνίσκου είναι πολύ μικρή και υπάρχει σαφής υποχώρηση των συμπτωμάτων (πόνος, οίδημα) τότε αντιμετωπίζεται με συντηρητική αγωγή η οποία περιλαμβάνει:

  • Ανάπαυση
  • Παγοθεραπεία διάρκειας 10 λεπτών πολλές φορές την ημέρα
  • Φυσικοθεραπεία η οποία έχει ως στόχο την ενδυνάμωση των μυικών ομάδων του γόνατος καθώς και την αποκατάσταση του πλήρες εύρους κίνησης
  • αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή αν υπάρχει ειδικός λόγος
  • ενδαρθρικές εγχύσεις αυτόλογων βιολογικών επουλωτικών παραγόντων

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Τα προηγούμενα χρόνια ως και σήμερα στις ρήξεις των μηνίσκων η μερική ή η υφολική μηνισκεκτομή αποτελούσε τη μόνη λύση. Η αφαίρεση όμως τμήματος του μηνίσκου αποτελεί ουσιαστικά αφαίρεση ενός σημαντικού παράγοντα προστασίας του αρθρικού χόνδρου προκαλώντας πρόωρη φθορά αυτού για δύο λόγους:

• δημιουργείται ανάπτυξη μεγάλων εστιακών δυνάμεων μεταξύ των χόνδρων μηρού και κνήμης στο σημείο του ελλείμματος του μηνίσκου και
• αναπτύσσεται μεγαλύτερη και παράδοξη μετακίνηση των οστών μεταξύ τους.

Η εξέλιξη της βιοτεχνολογίας των συνθετικών μοσχευμάτων, καθώς και η τελειοποίηση των αρθροσκοπικών τεχνικών και εργαλείων, έδωσε την ευκαιρία σήμερα στους εξειδικευμένους Ορθοπαιδικούς Χειρουργούς να διενεργούν μεταμοσχεύσεις μηνίσκων (συνθετικών ή αλλομοσχευμάτων) αποκαθιστώντας με τον τρόπο αυτό το έλλειμμα που αφήνει η εκτομή του μηνίσκου αποφεύγοντας τη πρόωρη φθορά και την ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας.

Οι ρήξεις των μηνίσκων αντιμετωπίζονται:

• με συρραφή και διατήρηση του αποσπασθέντος τμήματος (εάν το τμήμα διατηρείται σε καλή κατάσταση), όπου αυτό είναι δυνατό και αποτελεί την ιδανική λύση και αντιμετώπιση,
• μερική ή υφολική μηνισκεκτομή δηλαδή αφαίρεση του σπασμένου τμήματος και ομαλοποίηση των εναπομεινάντων χειλέων.
• μεταμόσχευση μηνίσκου από πτωματικό δότη (αλλομόσχευμα)
• μεταμόσχευση συνθετικού μηνίσκου. Ο συνθετικός μηνίσκος αποτελεί την τελευταία εξέλιξη της βιοτεχνολογίας και της Ορθοπαιδικής χειρουργικής των Αθλητικών Κακώσεων παγκοσμίως και ουσιαστικά αποτελεί το ικρίωμα πάνω στο οποίο θα αναπτυχθεί ο νέος μηνίσκος του ασθενούς.

ΑΡΘΟΣΚΟΠΙΚΗ ΜΗΝΙΣΚΕΚΤΟΜΗ
Η αρθροσκοπική μηνισκεκτομή έχει ένδειξη σε ασθενείς με ρήξη του μηνίσκου και πόνο στο γόνατο καθώς και μηχανικά συμπτώματα όπως εμπλοκή και αστάθεια της άρθρωσης. Αρχικά γίνεται αξιολόγηση για το κατά πόσο είναι δυνατή η συρραφή του μηνίσκου. Πολλές φορές λόγο της φύσης της ρήξης η συρραφή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Το σπασμένο τμήμα αφαιρείται προσεχτικά και το εναπομείναν τμήμα ομαλοποιείται δημιουργώντας ένα φυσιολογικό υπόστρωμα κίνησης της άρθρωσης.

αρθροσκοπικα εργαλεια
Αρθροσκοπικά εργαλεία

ρήξη μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση ρήξης μηνίσκου ‘δίκην λαβής κάδου’

ρήξη μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση υφολικής μηνισκεκτομής

ΣΥΡΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΗΝΙΣΚΟΥ
Σε πολλές περιπτώσεις η συρραφή του μηνίσκου αποτελεί την ιδανική λύση για τον ασθενή, επιτρέποντας την επούλωση του και ουσιαστικά την οριστική θεραπεία του.

Η εξέλιξη των αρθροσκοπικών τεχνικών και των υλικών επιτρέπουν σήμερα στον εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό να συρράψει του μηνίσκους με διαφόρους τρόπους ανάλογα το είδος της ρήξης καθώς και την ανατομική τους περιοχή.

 συρραφή μηνίσκουσυρραφή μηνίσκου

ρηξη μηνισκουσυρραφή μηνίσκου

συρραφή μηνίσκου
Σχηματική αναπαράσταση της συρραφής του μηνίσκου με ειδικό στυλεό και την μέθοδο all inside.
(Operative techniques ‘Sports Knee Surgery’ M. Miller, Saunders Elsevier Publications)

συρραφή μηνίσκου
Αρθροσκοπική απεικόνιση στειλεού συρραφής του μηνίσκου

συρραφή μηνίσκου
Αρθροσκοπική εικόνα συρραφής μηνίσκου

συρραφή μηνίσκουρήξη μηνίσκου

συρραφή μηνίσκουσυρραφή μηνίσκου

Σχηματική απεικόνηση της συρραφής του μηνίσκου με τη μέθοδο outside in.
(Operative techniques ‘Sports Knee Surgery’ M. Miller, Saunders Elsevier Publications)

ρήξη μηνίσκου

συρραφη μηνισκου
Aρθροσκοπική απεικόνηση συρραφής μηνίσκου με τη μέθοδο outside in.


ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΜΗΝΙΣΚΟΥ 
(ΑΛΛΟΜΟΣΧΕΥΜΑ)
Η μεταμόσχευση του μηνίσκου αποτελεί μία εξειδικευμένη χειρουργική επέμβαση που εφαρμόζεται παγκοσμίως σε ειδικά κέντρα. Η λήψη του μοσχεύματος γίνεται από πτωματικό δότη και αφού δεχθεί την κατάλληλη επεξεργασία και ειδικούς ελέγχους μπορεί να μεταμοσχευθεί σε άτομο με προηγηθείσα υφολική αφαίρεση του δικού του μηνίσκου.

Τα κριτήρια για να γίνει μεταμόσχευση μηνίσκου περιλαμβάνουν:
• επίμονο άλγος κατά την κίνηση του γόνατος
• απώλεια περισσότερο του μισού μηνίσκου από προηγηθείσα αρθροσκοπική μηνισκεκτομή
• αδυναμία συρραφής του μηνίσκου λόγω μεγάλης καταστροφής του
• ο αρθρικός χόνδρος της άρθρωσης να μην έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό
(εγκατεστημένη οστεοαρθρίτιδα αποτελεί αντένδειξη για μεταμόσχευση)
• ασθενής δραστήριος ηλικίας κάτω των 55 ετών
• ασθενής κανονικού σωματικού βάρους

Η ύπαρξη σωστής ευθυγράμμισης του σκέλους καθώς και η ακεραιότητα των συνδέσμων της άρθρωσης του γόνατος αποτελούν προϋποθέσεις για την επιτυχία της επέμβασης. Σε περίπτωση συνοδών κακώσεων π.χ. ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου γίνεται ταυτόχρονη πλαστική αυτού.

Η κλινική εξέταση του ασθενούς που θα διενεργήσει ο Ορθοπαιδικός, ο ακτινολογικός έλεγχος καθώς και ο έλεγχος της άρθρωσης με μαγνητική τομογραφία θα καθορίσουν και το θεραπευτικό πλάνο.

Ο στόχος της μεταμόσχευσης του μηνίσκου αποτελεί η ανακούφιση του ασθενούς από τον πόνο καθώς και η προστασία από τις εμβιομηχανικές συνέπειες της έλλειψης του μηνίσκου (πρόωρη οστεοαρθροπάθεια).

Tμήμα γόνατος (πτωματικό), που περιλαμβάνει τον μηνίσκο ο οποίος και αφαιρείται με ειδικές τεχνικές.

ρηξη μηνίσκου
Τμήμα γόνατος (πτωματικό), που περιλαμβάνει τον μηνίσκο ο οποίος και αφαιρείται με ειδικές τεχνικές

ρηξη μηνισκου
Παρασκευή και προετοιμασία του αλλομοσχεύματος του μηνίσκου το οποίο είναι έτοιμο να τοποθετηθεί στο γόνατο του ασθενούς

ρηξη μηνισκου
Εφαρμογή του μηνίσκου στην άρθρωση του γόνατος και συγκράτηση του σε συγκεκριμένα σημεία.
(Master techniques in Orthopaedic Surgery ‘Knee Reconstruction’ Third Edition, Douglas Jackson editor, Wolters Kluwer, Lippicnott Williams & Wilkins).

ρηξη-μηνισκου
Συρραφή του αλλομοσχεύματος στον αρθρικό θύλακο του ασθενούς με πολλαπλά ράμματα.
(Master techniques in Orthopaedic Surgery ‘Knee Reconstruction’ Third Edition, Douglas Jackson editor, Wolters Kluwer, Lippicnott Williams & Wilkins).

ρηξη μηνισκου
Τοποθέτηση και συρραφή του αλλομοσχεύματος

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟΥ ΜΗΝΙΣΚΟΥ
Μετά από μακροχρόνια έρευνα και με τη συνεργασία κορυφαίων ειδικών, δημιουργήθηκε το συνθετικό ικρίωμα του μηνίσκου που αποτελεί το επόμενο βήμα στη χειρουργική του γόνατος. Ο συνθετικός μηνίσκος αποτελείται από ένα συνθετικό βιοαποικοδομήσιμο πολυμερές που με την ειδική κυψελοειδή διάταξη του, επιτρέπει την εισροή αίματος στο εσωτερικό του παρέχοντας θέσεις για την ανάπτυξη νέων κυττάρων δημιουργώντας προϋποθέσεις επουλωτικής διεργασίας και δημιουργία νέου μηνισκικού ιστού.

Μετά την αφαίρεση του κατεστραμμένου τμήματος του μηνίσκου τοποθετείται με απόλυτη ακρίβεια το συνθετικό ικρίωμα και συρράπτεται με ειδικές τεχνικές. Με το πέρας του χρόνου νέος ιστός αναπτύσσεται δια μέσω του ικριώματος αντικαθιστώντας το σταδιακά. Το ικρίωμα απορροφάται από τον οργανισμό και στη θέση του πια υπάρχει νέος μηνίσκος.

Τα πλεονεκτήματα που μας προσφέρει η διαδικασία αυτή είναι:

• φυσιολογικό εύρος κίνησης της άρθρωσης
• κίνηση της άρθρωσης δίχως πόνο
• αποφυγή ανάπτυξης πρόωρης οστεοαρθρίτιδας

Κλινικές μελέτες στους ανθρώπους ανέδειξαν βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους καθώς επίσης και επαναφορά τους στην προ του τραυματισμού κατάσταση της υγείας του γόνατός τους.

Συνθετικό ικρίωμα μηνίσκου
Συνθετικό ικρίωμα μηνίσκου

Σχηματική απεικόνιση αρθροσκοπικής διεργασίας μεταμόσχευσης συνθετικού μηνίσκου.

ρηξη μηνισκου
Αφαίρεση του σπασμένου τμήματος του μηνίσκου

ρηξη μηνισκου
Το κενό που απέμεινε εκτιμάται και μετράται με ειδικό μετρητή

ρηξη μηνισκου
Τοποθέτηση του συνθετικού ικριώματος του μηνίσκου καλύπτοντας το κενό με ακρίβεια

ρηξη μηνισκου
Συρραφή του συνθετικού ικριώματος του μηνίσκου με ειδικά ράμματα

Ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου

Η ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου είναι μία αθλητική κυρίως κάκωση. Ο σύνδεσμος είναι μια δυνατή δεσμίδα ινών συνδετικού ιστού ενδαρθρικά ο οποίος προσφύεται μεταξύ μηρού και κνήμης. Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι ένας από τους πιο σημαντικούς συνδέσμους του γόνατος. Προσφέρει μεγάλη σταθερότητα στο γόνατο.

πρόσθιος χιαστός

Ο πρόσθιος χιαστός αποτρέπει και σταθεροποιεί κινήσεις όπως η υπερβολική στροφή του γόνατος , το υπερβολική υπερέκταση του γόνατος και την πρόσθια μετατόπισης της κνήμης σε σχέση με το μηρό. Όταν οι παραπάνω κινήσεις γίνουν σε μεγάλη δύναμη και σε μεγάλο βαθμό τέτοιο ώστε να ξεπερνά τις δυνάμεις του πρόσθιου χιαστού , έχουμε ρήξη του συνδέσμου. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή σαν ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου και ποικίλη από μικρή διάσταση των ινών του με αποτέλεσμα λίγο πόνο , μέχρι και ολική ρήξη του με αποτέλεσμα σοβαρό πόνο και ανικανότητα. Η ρήξη του πρόσθιου χιαστού ταξινομείται ως εξής :

  • Βαθμός 1ος : ένας μικρός αριθμός ινών του συνδέσμου έχει υποστεί ρήξη δημιουργώντας λίγο πόνο αλλά επιτρέπεται η πλήρη δραστηριότητα
  • Βαθμός 2ος : ένας σημαντικός αριθμός ινών του συνδέσμου έχει υποστεί ρήξη και ως αποτέλεσμα μερικό περιορισμό της δραστηριότητας
  • Βαθμός 3ος : όλες οι ίνες του συνδέσμου έχουν υποστεί ρήξη με αποτέλεσμα αστάθεια στο γόνατο και μεγάλη απώλεια λειτουργικότητας. Συνήθως τραυματίζονται και άλλες δομές του γόνατος όπως οι μηνίσκοι, οι πλάγιοι σύνδεσμοι και οι χόνδρινες επιφάνειες. Σε αυτή την περίπτωση η χειρουργική αποκατάσταση είναι απαραίτητη.

πρόσθιος χιαστός ρήξη
Αρθροσκοπική εικόνα ρήξης Π.Χ.Σ.

ρήξη πρόσθιου χιαστού
M.R.I. ρήξης Π.Χ.Σ.

πρόσθιος χιαστός
Σχηματική ρήξη Π.Χ.Σ.


Αίτια ρήξης πρόσθιου χιαστού συνδέσμου
Ρήξη συμβαίνει κατά την διάρκεια δραστηριοτήτων οι οποίες φορτίζουν τον σύνδεσμο. Αυτό συνήθως συμβαίνει με μια ξαφνική κίνηση αν και μερικές φορές συμβαίνει λόγω επαναλαμβανόμενων φορτίων που ασκούνται στην άρθρωση.

Υπάρχουν τρεις κυρίως κινήσεις οι οποίες φορτίζουν τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο :

  • Στροφή του γόνατος
  • Υπερέκταση του γόνατος
  • Πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με τον μηρό

Όταν μια από τις παραπάνω κινήσεις συμβούν ή και συνδυασμούς τους και το φορτίο που ασκείται στον σύνδεσμο είναι μεγαλύτερο από αυτό που αντέχει τότε έχουμε ρήξη του. Η στροφική κάκωση αποτελεί τον πιο συνηθισμένο μηχανισμό ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.

Ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου έχουμε συχνά σε αθλήματα επαφής ( π.χ ποδόσφαιρο , μπάσκετ ) ή σε αθλήματα όπου απαιτούν ξαφνικές αλλαγές πορείας ( πχ σκί). Ο πιο συνηθισμένος μηχανισμός κάκωσης είναι η στροφή του μηρού πάνω στην κνήμη όταν το βάρος όλου του σώματος πέφτει στο ένα πόδι ( π.χ κατά την προσγείωση από άλμα). Άλλος μηχανισμός κάκωσης του συνδέσμου είναι όταν μια εξωτερική δύναμη αναγκάζει το γόνατο να λυγίσει σε λάθος κατεύθυνση ( π.χ όταν κάποιος παίχτης πέσει με δύναμη στην εξωτερική πλευρά του γόνατος )

Συμπτώματα της ρήξης του προσθίου χιαστού συνδέσμου
Οι ασθενείς με ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συνήθως ακούν ένα χαρακτηριστικό «κρακ» τη στιγμή του τραυματισμού. Σε ελαφριές περιπτώσεις η δραστηριότητα μπορεί να συνεχιστεί και να εμφανιστεί ή να αυξηθεί ο πόνος , το οίδημα και η δυσκαμψία μετά το τέλος της δραστηριότητα ή επόμενη μέρα το πρωί. Συχνά ο πόνος βιώνεται από τον ασθενή βαθιά στο γόνατο και είναι δύσκολο να εντοπιστεί. Σε περιπτώσει ολικής ρήξης υπάρχει σοβαρός πόνος κατά τον τραυματισμό αν και μερικές φορές σύντομα υποχωρεί. Οι ασθενείς βιώνουν επίσης μια αίσθηση ότι το γόνατο « βγαίνει» από τη θέση του και « ξαναμπαίνει». Στην ολική ρήξη η δραστηριότητα είναι αδύνατο να συνεχιστεί λόγο σοβαρού πόνου και αστάθειας. Μετά τον τραυματισμό είναι πολύ δύσκολο για τον ασθενή να φορτίσει το σκέλος.

Διάγνωση της ρήξης του πρόσθίου χιαστού συνδέσμου
Η λήψη ιστορικού και η περιγραφή του μηχανισμού κακώσεως καθώς και η λεπτομερή κλινική αξιολόγηση είναι επαρκείς για να οδηγήσουν τον θεράπων ιατρό στην διάγνωση της ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.

Προς τεκμηρίωση της νόσου και την συνοσηρότητα του τραυματισμού απαραίτητη είναι η μαγνητική τομογραφία της αρθρώσεως.

Συντηρητική θεραπεία της ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου
Οι περισσότεροι ασθενείς με ρήξη πρώτου ή δευτέρου βαθμού αναρρώνουν με την κατάλληλο πρόγραμμα αποθεραπείας όπου περιλαμβάνει αποφόρτιση αρχικά της άρθρωσης και κατόπιν σταδιακή φόρτιση, συνεδρίες φυσικοθεραπείας ενδυνάμωση και ασκήσεις ισορροπίας τελικά με παράλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Σε πλήρη ρήξη του πρόσθιου χιαστού όπου δεν γίνει χειρουργική αποκατάσταση υπάρχει σοβαρή πιθανότητα οι ασθενείς να υποφέρουν από αστάθεια η οποία βάση τεκμηριωμένων μελετών κατόπιν της 10ετίας οδηγεί σε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα.

Χειρουργική αποκατάσταση της ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου

Η χειρουργική αποκατάσταση απαιτείται σε ασθενείς με ολική ρήξη του προσθίου χιαστού συνδέσμου, με στόχο την απόκτηση της μέγιστης λειτουργικότητας. Διενεργείται πλέον με αρθροσκοπική παρέμβαση και χρήση τις περισσότερες φορές αυτόλογου μοσχεύματος (σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιείται και συνθετικό μόσχευμα ή πτωματικό) Συνήθως χρησιμοποιείται κομμάτι του επιγονατιδικού συνδέσμου, του τένοντα του τετρακέφαλου ή κομμάτι τένοντα των οπισθίων μηριαίων μυών. Ο ασθενής όπου θα υποβληθεί σε συνδεσμοπλαστική προσθίου χιαστού συνδέσμου γόνατος παραμένει στο νοσοκομείο συνολικά για 24 ώρες και κατόπιν εξέρχεται με χρήση μηροκνημικού νάρθηκα στο γόνατο και βακτηρίες μασχάλης. Κατόπιν ακολουθεί η περίοδος της αποκατάσταση η οποία διαρκεί 6 με 12 εβδομάδες όπου ο ασθενής επανέρχεται στις προηγούμενες δραστηριότητες του ή στο αγώνισμα του.

προσθιος-χιαστος
Αρθροσκοπική εικόνα συνδεσμοπλαστικής Π.Χ.Σ.